Dla kandydatów

Studia licencjackie - Iranistyka

خواستن توانستن است

chāstan tawānestan ast

"Chcieć to móc" (przysłowie perskie)

 

مرزهای زبان من، نشان‌گر مرزهای جهان من است

marzhā-ye zabān-e man nešāngar-e marzhā-ye ǧahān-e man ast

Die Grenzen meiner Sprache bedeuten die Grenzen meiner Welt.

"Granice mojego języka oznaczają granice mojego świata" (Ludwig Wittgenstein)

 

Studia iranistyczne prowadzone w Instytucie Orientalistyki obejmują szereg zagadnień, których wspólnym mianownikiem jest język perski. To on pozostaje kluczem do poznania kultury świata irańskiego, tzn. Iranu, Afganistanu, czy Tadżykistanu. Świata, który może się poszczycić dwu i półtysiącletnią nieprzerwaną tradycją literacką, artystyczną i intelektualną, sięgającą korzeniami w czasy daleko przed islamem.

Studenci w czasie studiów zapoznają się nie tylko z językiem i jego literaturą, lecz także z zagadnieniami kulturoznawczymi czy religioznawczymi. Integralną częścią studiów pozostaje także nauka języka angielskiego oraz wybranego języka irańskiego, innego niż perski; w bieżącym roku akademickim są to: tadżycki lub kurdyjski, a także język z rodziny indyjskiej - urdu.

Każdego zainteresowanego światem irańskim zachęcamy do zapoznania się z tymi stronami:

Okno na Iran

Tadżykistan, czyli podróż do serca Azji

Perskie oko

 

Języki irańskie w Zakładzie Iranistyki IO UJ

Języki irańskie należą wraz z językami indyjskimi do szerokiej indo-irańskiej rodziny w obrębie języków indo-europejskich. Są zatem dalekimi krewnymi takich języków jak polski, angielski czy niemiecki. W Zakładzie Iranistyki IO UJ prowadzimy naukę następujących języków irańskich:

  1. Językiem perskim (nazywany także nowoperskim), który jest językiem urzędowym Islamskiej Republiki Iranu, posługuje się na co dzień ok. 45 mln obywateli tego kraju, a kolejne 20 mln posługuje się nim jako drugim. To także jeden z dwóch urzędowych języków Afganistanu, gdzie nazywa się go oficjalnie językiem dari. Dari cechuje się znacznym zróżnicowaniem dialektalnym, a spośród wszystkich jego wariantów najwyższy status posiada dialekt kabulski. Język perski nauczany w Zakładzie Iranistyki IO UJ obejmuje standard literacki oraz dialekt teherański. Lektor: mgr Soraya Musavi, mgr Hayedeh Vambakhsh-Smurzyńska, dr Renata Rusek-Kowalska
  2. Język paszto (nazywany także pachto, pusztu, afgańskim) to drugi obok perskiego-dari język urzędowy w Islamskiej Republice Afganistanu, ale wielu jego użytkowników zamieszkuje także zachodni Pakistan. Ocenia się, że dziś językiem paszto posługuje się ok. 20 mln osób, z czego dla ok. połowy jest to pierwszy język codziennej komunikacji. Spośród wszystkich dialektów języka paszto, najwyższym statusem cechuje się dialekt kandaharski a następnie peszawarski. Lektor: dr Mateusz M. Kłagisz
  3. Języki kurdyjskie to przede wszystkim kurmandżi oraz sorani. Kurmandżi posługują się przede wszystkim Kurdowie zamieszkujący Republikę Turecką a do jego zapisu używa się zmodyfikowanego alfabetu łacińskiego. Sorani tymczasem posługują się głównie Kurdowie zamieszkujący Republikę Iranu a do jego zapisu używa się zmodyfikowanego pisma arabskiego. W różnych językach kurdyjskich mówi na co dzień ok. 30 mln osób. Lektor: dr Joanna Bocheńska
  4. Język tadżycki to wariant języka perskiego, który pojawił się w latach 20. XX w. za sprawą polityki narodowościowej prowadzonej w Azji Centralnej przez Bolszewików. Został on ogłoszony językiem narodowym i literackim Tadżyckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Cechuje się dużym odsetkiem słownictwa pochodzenia turkijskiego i rosyjskiego, a także znacznym zróżnicowaniem dialektalnym. Do 1928 zapisywano go pismem persko-arabskim, do 1939 - łacińskim, aktualnie - zmodyfikowaną cyrylicą. Dziś mówi nim ok. 4 mln Tadżyków w Republice Tadżykistanu, ok. 1 mln tadżyckich emigrantów zarobkowych w Federacji Rosyjskiej a także ok. 1 mln Tadżyków zamieszkujących sąsiedni Uzbekistan. Lektor: dr Tomasz Gacek

Profil absolwenta

Absolwent studiów iranistycznych pierwszego stopnia posiada dobrą znajomość języka perskiego (poziom B1/B2 wg europejskich ram klasyfikacyjnych), podstawy wiedzy o literaturze perskiej, podstawową znajomość innego języka irańskiego (poziom A1/A2), podstawową wiedzę z zakresu problemów społecznych, kulturowych czy politycznych świata irańskiego.

Absolwent może poszerzać wiadomości nabyte w toku 3-letnich studiów licencjackich w ramach 2-letnich studiów uzupełniających magisterskich - Iran i Środkowy Wschód.

Studia uzupełniające magisterskie - Iran i Środkowy Wschód

Zakład Iranistyki, wychodząc na przeciw oczekiwaniom współczesnego świata, poszerza swoją ofertę studiów drugiego stopnia.

Świat irański (tzn. Iran, Afganistan, Tadżykistan i Kurdystan) oraz Środkowy Wschód (czyli szerzej rozumiany region, w tym republiki centralnoazjatyckie i Pakistan) łączą się, tworząc dziś ważny politycznie rejon świata, który cechuje wspólnota historyczna i kulturowa. Pełniejsze zrozumienie świata irańskiego i środkowowschodniego wymaga perspektywy badawczej wykraczającej poza granice polityczne współczesnych organizmów państwowych. Ponieważ znajomość żywego języka stanowi istotny element niezbędny do prawidłowego poznania dowolnej kultury, dlatego program dwuletnich studiów magisterskich - Iran i Środkowy Wschód - przewiduje opanowanie podstaw języka perskiego oraz drugiego języka orientalnego (kurdyjskiego, tadżyckiego, urdu lub paszto) przez osoby rozpoczynające naukę. Dla osób ze znajomością języka perskiego (i drugiego języka orientalnego) - jego kontynuację na wyższym poziomie. W programie przewidziano wykłady specjalizacyjne dotyczące języka, literatury i kultury, tradycji i współczesności świata irańskiego i regionu. Całość uzupełniają zajęcia w zakresie komunikacji międzykulturowej, problematyki humanitarnej, a także pomocy rozwojowej. Osoby kontynuujące naukę języka perskiego zaliczają ćwiczenia przekładowe.

Profil absolwenta

Absolwent studiów iranistycznych drugiego stopnia posiada dobrą znajomość języka perskiego (poziom B1), jeśli rozpoczął naukę języka perskiego, lub bardzo dobrą (poziom B2/B2+/C1), jeśli ją kontynuował, poszerzoną znajomość literatury perskiej, umiejętność samodzielnej interpretacji tekstu, pogłębioną wiedzę z zakresu problemów społecznych, kulturowych czy politycznych świata irańskiego, w tym komunikacji społecznej, zagadnień dotyczących pomocy rozwojowej czy humanitarnej.

Rekrutacja

Rekrutacja na studia odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną. Szczegółowe informacje o warunkach rekrutacji znajdują się na stronie Działu Nauczania UJ oraz na stronie Instytutu Orientalistyki UJ.